klaas.punt.nl
Maurits van Vollenhoven
Maurits van Vollenhoven
Afgelopen jaar heeft een werkgroep waar ik aan deel heb genomen onderzoek gedaan naar de persoon Maurits Willem Raedinck van Vollenhoven, Heer van Cleverskerke. Interessante man, dus vandaar dat ik jullie de resultaten niet wil weerhouden.
 
Maurits van VollenhovenVan Vollenhoven in Jongejaren
Maurits Willem Raedinck van Vollenhoven, is  geboren op 25 November 1882 te Haarlem. In 1904 slaagt hij voor het examen van Gezantschapsattaché en wordt hij op het Kabinet van de Minister van Buitenlandse Zaken werkzaam. Voordien heeft hij al wat ervaring opgedaan als gezand, want hij is in 1901 enige tijd aan Harer Majesteits Gezantschap te Rome verbonden.
In 1905 wordr hij tot Gezantschapsattaché in algemene dienst benoemd en als zo¬danig verbonden, eerst aan het Gezantschap te Berlijn, daarna aan dat te Sint-Petersburg.
In 1908 slaagt hij voor het examen van Gezantschapssecretaris, waarop hij in mei van dat jaar als Gezantschapssecretaris IIe klasse weer naar Sint-Petersburg gezonden wordt. Daar wordt hij in 1910 tot Gezantschapssecretaris 1ste klasse bevorderd.
In 1911 wordt hij in gelijke rang overgeplaatst naar Madrid, waar hem ook de Nederlandse belangen in Portugal worden opgedragen. Hij legt daar de laatste hand aan de onderhandelingen met Portugal in zake de Timorkwestie. Van 1911 tot 1914 is hij voor beide landen Zaakgelastigde ad interim.
 
 Eerste Wereldoorlog
Begin 1914 wordt de Heer van Vollenhoven tot de Gezantschapsraad te Brussel benoemd. Bij het uitbreken van den oorlog volgt Harer Majesteits Gezant, Jhr. van Weede, de Belgische Regering naar Le Hávre, zodat Van Vollenhoven zich weer met de Nederlandse belangen, nu in het bezette gebied van België, is belast
 
Tijdens de bezettingstijd vervuld hij o. a. de functie van (een opsomming uit zijn eigen boek):
 
1. Ministre-Protecteur » van het Comité National de Secours et d'Alimentation van België en van de Commission for Relief, waarbij hij met de Spaansche en Amerikaanse Gezanten de onderhandelingen voerde tusschen de Engelsche en Duitsche Regeeringen in zake het voedingsvraagstuk België.
2. Van Eere-Voorzitter van de Koninklijke Nederlandsche Commissie tot Regeling van de Voorziening van Noodzakelijke Levensbehoeften in België.
3. Van Beschermheer van het Centraal Comité voor de verzorging in Nederland van Fransche kinderen uit het bezette gebied.
4. Van Beschermheer van de Vereeniging « De Samenwerkende Nederlanders » te Luik; van Président d'Honneur du Comité de l'Art Charitable.
5. Van Président d'Honneur du Comité Santé à 1'Enfance.
6. Van Vice-Président d'Honneur de 1'OEuvre de 1'Habillement des Orphelins de nos Braves Soldats et des Enfants des Mutilés; van Membre Protecteur du Comité de Patronage du Cercle du Studio.
7. Van Membre d'Honneur du Touring Club de Belgique.
8. Van Membre d'Honneur du Cercle d'Escrime de Bruxelles.
9. Van Eerelid van de Nederlandesche Vereeniging van Weldadigheid en de Nederlandsche Kamer van Koop¬handel te Brussel.
10. Van Membre du Comité de Patronage de la Société Belge d'Études et d’Expansion. van Haut Protecteur de la Ligue Belge d'Expansion artistique.Van Vollenhoven in ambtskledij
11. Van Pro¬cteur de Comité International de Secours immédiats aux Éprouvés de la Guerre.
12. Van Membre d'Honneur de la Mutualité des Amis du Travail de 1'École Industrielle d'Et¬lerbeek.
13. Van Haut Protecteur du Comité d'Aide aux Inondés.
14. Van Président d'Honneur de la Section du Ravitaillement du Culte.
15. Van Beschermheer van het Komiteit voor Volkslectuur, te Antwerpen.
16. Terwijl, toen na het vertrek van den Amerikaanschen Gezant, de Commission for Relief in
Belgium, wat het bezette gebied betreft, ophield te bestaan, de Heer van Vollenhoven met den Spaanschen Gezant het patronaat aanvaardde van het Comité Hispano-Néerl-andais pour la protection du ravitaillement de la Belgique et des territoires occupés du Nord de la France.
 
In Mei 1917 wordt Van Vollenhoven de persoonlijken titel van Minister¬ Resident verleend.
En in 1919 wordt hij tot Buitengewoon Gezant en Gevolmachtigd Minister te Madrid bevorderd.
 
Het driemanschap
Ten tijde van de Eerste Wereldoorlog zit Van Vollenhoven als gezand van Nederland in België en trekt zich dan ook in eerste instantie het lot aan van de Nederlanders daar. Maar ook heeft hij een enorme rol in het helpen van de Belgische bevolking.
 
In 1914 installeren de Duitsers zich in België en nemen het bestuur over. De
Belgische bevolking van haar kant is op straffe van vervolging verplicht zich aan de nieuwe machthebber te onderwerpen. Alles wordt in het werk gesteld om de wil van de Belgische bevolking te breken: opeising van grondstoffen, afbraak van fabrieken, deportaties van Belgische arbeiders naar Duitsland...
 
De Belgische economie moet nu dienen om Duitsland nog machtiger te maken. Veel Belgen worden op die manier stukje bij beetje van hun inkomsten beroofd en hun lot wordt dramatisch: vrij snel is er een tekort aan van alles en nog wat en heerst er hongersnood.
Gelukkig hebben de Belgische verantwoordelijken die in functie zijn gebleven, waaronder Adolphe Max, Ernest Solvay, Francqui en anderen, het probleem vrij snel in de gaten en stellen alles in het werk om de toestand te verhelpen.
 
Er worden hulp- en voedselcomités opgericht die onmiddellijk iets proberen te doen aan de hoogste nood. Bovendien leven andere landen mee met de geteisterde Belgische bevolking. Materiële hulp en voedsel stromen toe uit neutrale landen als Spanje, Amerika en Nederland. Met de zegen van de Duitse overheid, die maar al te blij is dat ze zich niet met dit probleem moet inlaten.
 
Samen met twee andere belangrijke politicie, de Brit Brand Whitlock en de Spanjaard De Villalobar vormt Van Vollenhoven een driemanschap. Zij waren ondermeer actief in de Commission of Relief of Belgium (CBR). Deze commissie had een bijzonder bekende voorzitter, namelijk Herber Hoover. Voormalig president van de VS en ook was hij waarschijnlijk nauw betrokken bij de oprichting van de Amerikaanse veiligheidsdienst CIA.

 Driemanschap
Er werd zelfs een ansichtkaart uitgegeven met Brand Whitlock, de Villalobar en van Vollenhoven er op afgebeeld.
 
De keizer vlucht naar Nederland
Over van Vollenhoven doen uit die tijd verschillende heldenverhalen de ronde. Ook het volgende verhaal is daar een voorbeeld van:
 
Maurits van Vollenhoven, de Nederlandse gezant in Brussel, wordt in de avond van zaterdag 9 november 1918 door het keizerlijk hoofdkwartier ingelicht dat de keizer zo mogelijk nog die nacht, of anders de volgende ochtend vroeg, naar Nederland wil vertrekken. De keizer heeft hierbij verzocht dat koningin Wilhelmina dadelijk zou worden verwittigd. Van Vollenhoven stuurt onmiddellijk twee medewerkers met dit bericht naar Den Haag, naar H. van Karnebeek, de minister van Buitenlandse Zaken en, vermoedelijk ook naar koningin Wilhelmina. Ook zond Van Vollenhoven vanuit Brussel een attaché, W.J.B. Verbrugge van ’s Gravendeel, naar Eysden om de grenswacht order te geven de Duitse keizer en zijn gevolg door te laten. Zo is het waarschijnlijk dat de Duitse keizer na de oorlog in Nederland is opgevangen.
Jammer genoeg is dit verhaal niet meer te controleren.

Onderscheidingen
Hieronder volgt een opsomming van de vele blijken van eerbetoon aan Van Vollenhoven. Door zijn persoonlijke inzet in België en zijn persoon, zijn vele blijken van hulde aan hem verleend. Ook hier weer een opsomming uit het door hem zelf geschreven boek “het geslacht van Vollenhoven”.
  
De Heer M. W. R. van Vollenhoven is:
1. Ridder in de Kroonorde van Pruisen.
2. Commandeur in de orde van den Heiligen Stanislas van Rusland.
3. Commandeur in de Orde van de Heilige Anna van Rusland.
4. Ridder groot-kruis in de orde van Isabel la Catholica van Spanje.
5. Ridder groot-kruis in de Kroonorde van België.
6. Groot-kruis van het Spaansche Rodekruis en van de orde van Militaire Verdiensten van Spanje.
7. Grootofficier Christus-orde van Portugal.
8. Groot-officier van het Legioen van eer.
9. Groot-officier van de Eikenkroon van Luxemburg.
10. Groot-officier van de orde van H. Gregorius den Groote.
11. Hij heeft het Burgerlijk kruis Ie kl. 1914-1918 voor schitterende daden, van moed, zelfopoffering en menschlievendheid.
12. Groot Kruis in de Kroonorde van Italie.
13. Groot Kruis in de Orde van Karel III van Spanje.
14. Grootkruis Baljuw van de Orde van St. Lazarus van Jeruzalem
  
Hij is ereburger van Brussel, Antwerpen en Luik. en Gent. Gouden medaille van Bussel en Luik
  
Verder is hij Dr. Honora Causus Wijsbegeerten en Letteren te Leuven, der dankbaarheid van de Universiteit Brussel, corresp. lid van de Real Academie de la Historie te Madrid. Lid van de Academie Diplomatique van Parijs, van het Genootschap van Wetenschappen te Zeeland.
  
Op 14 april 1921 trouwt hij in Madrid met Prinses Maria Cristina de Bourbon, geb. 10 nov. 1886, grootkruis van de Spaanse Orde des Dames Nobles de Maria Louisa, Gedelegeerde van het Spaanse Rode Kruis in Nederland, dochter van Z.K.H. Prins Pedro, Hertog van Dureal.
  
Zijn buste staat in de Belgische Senaat.
  
Vele van zijn onderscheidingen zijn te bezichtigen in het Historisch Museum van Arnemuiden
  
Familiewapen en Heer van Cleverskerke
Van Vollenhoven zou Van Vollenhoven niet zijn als hij ook niet een familiewapen voerde. Het onderstaande wapen werd door hem gevoerd.
  
Familiewapen Van Vollenhoven
Het wapen van het geslacht van Vollenhoven is als volgt beschreven:
Een gedeeld schild : rechts azuur(blauw) met een zespuntige ster van zilver, links goud met een hert van keel(rood), klimmend tegen een boom van sinopel(groen).
Het schild is gedekt door een helm met vijf traliën, een helmkroon van drie eikenblaren en twee parels, een wrong van zilver en azuur.
Dekkleed zilver en azuur.
Tot schildhouders : twee ommeziende hertebeesten van keel met een halsband van azuur en zilver.

Wel aardig om te weten is dat ook Prof. Mr. Pieter van Vollenhoven, lid van het Nederlands Koninklijkhuis, dit wapen voert. Ergens heel in de verte zijn ze familie van elkaar.
  
Na de ‘Grote Oorlog’ wordt Van Vollenhoven Heer van Cleverskerke. Dit plaatsje ligt op het Zeeuwse eiland Walcheren vlakbij Arnemuiden, de naam wordt tegenwoordig als Kleverskerke geschreven. Het is niet bekend waarom en hoe Van Vollenhoven Heer van het gebied is geworden. Het is wel bekend dat hij elk jaar een bijdrage schonk aan de plaatselijke kerk en school, en dat hij af en toe samen met de toenmalig burgemeester van Arnemuiden, de heer Landsheer ging jagen op Walcheren.
  
Een vergeten diplomaat.
Maurits van Vollenhoven had een alternatieve manier van doen en laten en dat werd niet bij iedereen in dank afgenomen. Zo is hij ondanks zijn aanzienlijke staat van dienst eigenlijk een beetje in de vergetelheid geraakt in (politiek) Nederland. Hij heeft het waarschijnlijk te dank aan de Nederlandse ambassadeur in België ten tijde van de Eerste Wereldoorlog, maar dat is niet meer helemaal te achterhalen.

 
Wel is bekend dat Van Vollenhoven zijn levenlang geprobeerd heeft zijn status officieel te laten herstellen door de Nederlandse overheid. Zo zijn er verschillende briefwisselingen tussen hem en ministers gevonden. Ook zijn er een aantal officiele onderzoeken geweest naar het doen en laten van Van Vollenhoven in de oorlog. Maar het is nooit gelukt om alles recht te zetten.
  
Verder heeft Van Vollenhoven verschillende boeken op zijn naam staan.
• Het geslacht van Vollenhoven
• Korte verhandelingen over het Forum Romanum.
• Fabrieks- en Handelsmerken in Rusland
• Naamlooze Vennoot¬scappen;
• Was eene hervorming van het Duitsche Financiewezen noodzakelijk
• De houthandel in Rusland
• De Wijnhandel in Spanje
• Het Mijnvraagstuk in Portugal
• Les Crises Economiques
• Is de wereld een gekkenhuis?
• Memoires
• St. Hubertus gilden
• Het Spaanse Drama
• Tragedy of Spain
  
Hij is gestorven op 29 mei 1976 te Madrid en hij ligt begraven in de Spaanse Cementerio de San Isidro te Madrid.
 
Bronnen:
“het geslacht van Vollenhoven” Door M. W. R. van Vollenhoven.
Zeeuwsarchief
Rijksarchief
Onderzoek van historisch muzeum Arnemuiden

Reacties

Truida Snellen van Vollenhoven op 07-10-2008 09:10
hallo klaas
 
ik zal mij even voorstellen ,ik ben geertruida maria snellen van vollenhoven roepnaam truida .
ik kwam bij toeval op jou site terecht,bij het zoeken naar wat info over het geslacht van vollenhoven .meer om te kijken wat er allemaal te vinden is op internet ..ik las dan ook in jou verslag dat je het zo leuk vind dathij het zelfde wapen als mr pieter van vollenhoven draagt
ik draag namelijk ook dat wapen en ja wij zijn dus allemaal familie van elkaar het begint bij ridder radink van vollenhoven geb te zwolle omstreeks 1150 overleden 1212..
maar als ik vragen mag weet jij nog meer site waar wat te vinden is over het geslacht van vollenhoven en waar ik wapens en eventueel foto's kan vinden
bvd
 
groetjes truida
Klaas op 07-10-2008 09:41
Hallo Truida,
Leuk dat je even reageert op mijn Van Vollenhoven verhaal. Ik heb hetzelfde verhaal op wikipedia gezet (http://nl.wikipedia.org/wiki/Maurits_van_Vollenhoven), daar nog aangevuld met een informatiefilm die ik samen met een vriend heb gemaakt. Op wikipedia staan ook heel wat Van Vollenhovens. (http://nl.wikipedia.org/wiki/Van_Vollenhoven)

Ik heb het onderzoek samen met een aantal mensen van het historisch museum van Arnemuiden gedaan. En degene die er echt veel vanaf weet is Leen Schouls. Je zou even contact met hem op kunnen nemen. Zijn mail adres is: lcschouls@hotmail.com. Ik zal hem alvast een mailtje sturen, zodat hij ervan af weet! Misschien kunnen jullie informatie uitwisselen. Dat vind Leen wel leuk denk ik!
 
Ik hoop dat je wat info vindt en anders mail je me maar op: klaasvdk@gmail.com.
 
Grtn
 
Klaas
Heleen Dijks op 13-11-2008 11:23
Hallo Klaas,
 
Mijn naam is Heleen Dijks. Ik studeer Romaanse Talen en Culturen - Spaans en doe momenteel voor de werkgroep Guerra Civil (Spaanse Burgeroorlog) onderzoek naar de rol die M.W.R. van Vollenhoven gespeeld heeft tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Ben jij tijdens je onderzoek misschien bronnen tegengekomen waar ik iets aan zou kunnen hebben?
Zelf heb ik inmiddels Van Vollenhovens Het Spaansche Drama en Memoires gelezen, evenals verscheidene biografieën over hem op het internet en een artikel van H. Hermans over Nederlandese ooggetuigenvan de Spaanse Burgeroorlog.
 
Groeten,
Heleen Dijks
Klaas op 16-11-2008 08:27
Hallo Heleen,
Leuk dat je reageert op het Van Vollenhoven verhaal! Grappig ook dat je in je zoektocht hier terecht bent gekomen!

Ik heb zelf het onderzoek niet gedaan. Ik heb alleen het verhaal gemaakt en de bij behorende film. (http://www.youtube.com/watch?v=QpQscuYbPMk ) Als je een goed antwoord wil krijgen dan moet je even contact opnemen met Leen Schouls, hij was voorzitter van de werkgroep en heeft veel van het onderzoek zelf gedaan. Hij is ook erg belezen en kan je vast verder helpen! Zijn mail adres is: lcschouls@hotmail.com. Ik zal hem alvast mailen zodat hij op de hoogte is.

Als je verder nog vragen hebt dan mail je me maar op: klaasvdk@gmail.comOok staat het verhaal op wikipedia: (http://nl.wikipedia.org/wiki/Maurits_van_Vollenhoven).
 
Grtn

Klaas
 
 
Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl